Financiële crisis en uw pensioen

De afgelopen jaren stonden in het teken van een financiële crisis. De rente is nog altijd erg laag. Omdat veel pensioenuitvoerders en verzekeraars hun geld voor een deel in aandelen beleggen, zijn veel pensioenen minder waard geworden of zelfs gekort. De pensioenen worden minder vaak verhoogd, ook wel indexatie genoemd. Of en hoeveel er geïndexeerd wordt hangt af van de financiële situatie van het pensioenfonds, het beleggingsrendement van dat jaar en de afspraken tussen uw werkgever en de pensioenuitvoerder.

De mate waarin een financiële crisis invloed heeft op uw pensioen hangt af van het soort pensioenregeling dat u heeft:

  • Bij een middelloonregeling wordt uw pensioen afgeleid van uw gemiddeld verdiende salaris door de jaren heen. Als er niet wordt geïndexeerd, dan worden de pensioenen van zowel de gepensioneerden als van werknemers die pensioen opbouwen en ex-werknemers relatief minder waard.
  • Bij een eindloonregeling wordt uw pensioen afgeleid van uw laatst verdiende salaris. Zo volgt uw pensioen uw eigen loonontwikkeling, maar alleen zolang u deelneemt aan de pensioenregeling. Deelnemers van een eindloonregeling die pensioen opbouwen hebben er geen last van als er niet wordt geïndexeerd. Gepensioneerden en ex-werknemers merken het wel: hun pensioen wordt dan minder waard.
  • Als u een beschikbarepremieregeling heeft, kan het zijn dat uw pensioenpremie wordt belegd. Als de koersen van de beleggingen omlaag gaan, vermindert de waarde van uw pensioenpot.
    Als u met pensioen gaat, koopt u van uw bij elkaar gespaarde pensioenpot een levenslange uitkering. De hoogte van die uitkering hangt voor een groot deel af van de rente op dat moment. Als de rente laag is, krijgt u een veel lagere uitkering dan wanneer de rente wat hoger is.

Heeft de crisis gevolgen voor waardeoverdracht?

Als uw oude of nieuwe pensioenuitvoerder een pensioenfonds is, kan het zijn dat het fonds niet mee kan werken aan waardeoverdracht zolang zij het financieel moeilijk hebben.

Waarom hebben pensioenfondsen last van de lage rente?

Pensioenfondsen moeten hun verplichtingen (de pensioenen die zij nu en in de toekomst moeten uitkeren) waarderen tegen de actuele rente. Hoe lager de rente, hoe hoger de verplichtingen. Een rekenvoorbeeld:

Stel dat u volgend jaar iemand € 110 moet betalen. Als de rente 10% zou zijn, hoeft u dit jaar maar € 100 op de bank te hebben staan om volgend jaar € 110 te kunnen betalen. Als de rente maar 2% zou zijn, moet u dit jaar ongeveer € 108 op de bank hebben staan om volgend jaar € 110 te kunnen betalen. De hoogte van de rente maakt dus veel uit voor de hoogte van de verplichtingen van een pensioenfonds. Zeker omdat pensioenfondsen de verplichting hebben over 50 of 60 jaar nog pensioenen uit te betalen.

Waarom hebben pensioenfondsen geld in aandelen belegd?

Pensioenfondsen beleggen het geld voor een deel in aandelen om een zo hoog mogelijk rendement te halen. Zo kunnen ze ervoor zorgen dat de pensioenen worden verhoogd. Pensioen bestaat voor een belangrijk deel dat uit dit beleggen is gerealiseerd.

Wat zijn de gevolgen voor uw pensioen?

Voor pensioenfondsen is de hoogte van de dekkingsgraad een maatstaf voor hun financiële positie. Dit drukt de verhouding uit tussen het vermogen van het pensioenfonds en de waarde van alle opgebouwde pensioenaanspraken. Op grond van de Pensioenwet is er sprake van dekkingstekort als de dekkingsgraad minder bedraagt dan 110%. Bij een dekkingstekort moet het pensioenfonds een plan opstellen waaruit duidelijk wordt hoe het weer financieel gezond wordt. Het pensioenfonds kan maatregelen nemen, zoals het verhogen van de beleggingsrendementen. Daar merkt u niet direct iets van. Andere maatregelen merkt u wel, zoals:

  • Overstappen van een eindloonregeling naar een middelloonregeling.
  • Verhogen van de premies.
  • Uitblijven van indexatie, waardoor uw pensioen niet meegroeit met de koopkracht.
  • Korten: het verminderen van uw pensioenuitkering of opgebouwd pensioen. Als een pensioenfonds moet kiezen voor korten, dan ontvangt u daarover persoonlijk bericht.

Wordt uw pensioen gerepareerd als de financiële situatie verbetert?

In sommige pensioenregelingen is afgesproken dat het pensioenfonds het verleden repareert zodra dat mogelijk is. De afspraken verschillen per pensioenregeling.