Begrippen A-E

A-E   F-J   K-O   P-T   U-Z   0-9

Actieve deelnemer

De werknemer die in de pensioenregeling pensioen opbouwt.

Actuariële korting

Als je je pensioen eerder in laat gaan dan de officiële ingangsdatum, wordt het pensioen actuarieel gekort. Het pensioen wordt dan, rekening houdend met rente en sterftekansen, verlaagd.

Afkoop

Bij afkoop wordt je pensioen in één keer uitgekeerd in plaats van maandelijks. Het is wettelijk bijna altijd verboden. Er mag alleen worden afgekocht als:

• het pensioen waarop je na beëindiging recht hebt gehouden klein is. Voor 2010 geldt hiervoor een bedrag van € 416. Je pensioenuitvoerder kan dit pensioen twee jaar na de beëindiging afkopen;
• het partnerpensioen bij ingang klein is;
• het bijzonder partnerpensioen waarop je na scheiding recht hebt gehouden klein is;
• het pensioen fiscaal bovenmatig is.

Algemene nabestaandenwet (Anw)

Als jij dood gaat kan je partner recht hebben op een Anw-uitkering. Het recht op een Anw-nabestaandenuitkering is afhankelijk van inkomen, leeftijd, gezinssamenstelling en mate van arbeids(on)geschiktheid van de nabestaande. De kans dat je partner recht heeft op een Anw-nabestaandenuitkering is niet zo groot. Indien je partner kinderen onder de 18 verzorgt heeft je partner recht op een halfwezenuitkering. Deze uitkering is onafhankelijk van het inkomen van je partner. Klik hier voor meer informatie. Ook voorziet de Anw – tot een bepaalde leeftijd – in een uitkering voor je kinderen als die ouderloos zijn geworden.

Algemene Ouderdomswet (AOW)

Pensioenuitkering waarop iedereen die in Nederland heeft gewoond vanaf zijn 65e recht heeft. De hoogte van de AOW is afhankelijk van je leefsituatie. Iedere burger die tussen zijn of haar 15e en 65e levensjaar in Nederland woont, bouwt jaarlijks 2% AOW op. Wanneer je gedurende deze periode in het buitenland woont, heeft dit gevolgen voor je AOW. Klik hier voor meer informatie.

Alleenstaande

Als je alleenstaand bent heb je een andere AOW-uitkering als iemand die samenwoont. Klik hier voor meer informatie. Als in je pensioenregeling het partnerpensioen wordt opgebouwd, kun je dit op de pensioendatum inruilen voor een hoger ouderdomspensioen. Klik hier voor meer informatie.

Anw

Als jij dood gaat kan je partner recht hebben op een Anw-uitkering. Het recht op een Anw-nabestaandenuitkering is afhankelijk van inkomen, leeftijd, gezinssamenstelling en mate van arbeids(on)geschiktheid van de nabestaande. De kans dat je partner recht heeft op een Anw-nabestaandenuitkering is niet zo groot. Indien je partner kinderen onder de 18 verzorgt heeft je partner recht op een halfwezenuitkering. Deze uitkering is onafhankelijk van het inkomen van je partner. Klik hier voor meer informatie. Ook voorziet de Anw – tot een bepaalde leeftijd – in een uitkering voor je kinderen als die ouderloos zijn geworden.

AOW

Pensioenuitkering waarop iedereen die in Nederland heeft gewoond vanaf zijn 65e recht heeft. De hoogte van de AOW is afhankelijk van je leefsituatie. Iedere burger die tussen zijn of haar 15e en 65e levensjaar in Nederland woont, bouwt jaarlijks 2% AOW op. Wanneer je gedurende deze periode in het buitenland woont, heeft dit gevolgen voor je AOW. Klik hier voor meer informatie.

Arbeidsongeschiktheidspensioen

Pensioen dat uitgekeerd wordt als je arbeidsongeschikt wordt. Voor werknemers is er de WIA. In sommige pensioenregelingen is er een aanvulling op de WIA-uitkering. Dit pensioen eindigt uiterlijk op de pensioenleeftijd. Klik hier voor meer informatie over pensioen en arbeidsongeschikt worden.

Aspirantdeelnemer

Je bent aspriant deelnemer als je nog niet voldoet aan de voorwaarden om mee te kunnen doen aan de pensioenregeling. Bijvoorbeeld omdat je te jong bent. De toetredingsleeftijd in een pensioenregeling mag hoogstens 21 jaar zijn.

Backservice

De pensioenverhoging in een eindloonregeling. Gaat je salaris omhoog, dan gaat ook het pensioen dat je in het verleden hebt opgebouwd omhoog.

Bedrijfstakpensioenfonds

Een pensioenfonds dat werkzaam is in één of meer bedrijfstakken. Meestal is in de bedrijfstak deelname aan het bedrijfstakpensioenfonds verplicht gesteld. In principe zijn de pensioenen van alle werknemers en soms ook van zelfstandigen uit die bedrijfstakken ondergebracht bij dit bedrijfstakpensioenfonds.

Bereikbaar pensioen

Het pensioen dat je zou kunnen behalen, als je tot je pensioenleeftijd aan de pensioenregeling zou blijven deelnemen. Op je pensioenopgave staat het bereikbare pensioen vermeld. Het partnerpensioen is bijna altijd afgeleid van het bereikbare pensioen.

Beroepspensioenfonds

Pensioenfonds voor beoefenaren van een bepaald beroep, zoals fysiotherapeuten of huisartsen. Als er een beroepspensioenfonds is, zijn alle beroepsgenoten verplicht om zich erbij aan te sluiten.

Beschikbarepremieregeling

Pensioenregeling waarin aan de deelnemer een premie krijgt. Afhankelijk van de pensioenregeling kun je de premie gebruiken voor de aankoop van pensioen, voor de verzekering van een gegarandeerd kapitaal of je kunt de premie beleggen. Op de pensioendatum moet je het kapitaal besteden voor aankoop van pensioen. De hoogte van de uitkering (het pensioen) is afhankelijk van de premie en de tarieven voor inkoop van pensioen. Als je de premie belegt is de hoogte van het pensioen ook afhankelijk van de behaalde beleggingsopbrengsten. Pas bij pensionering is de precieze hoogte van het pensioen bekend. Klik hier voor meer informatie.

Bestuur

Het pensioenfonds wordt bestuurd door vertegenwoordigers van werkgevers(organisaties), werknemers(organisaties) en soms door vertegenwoordigers van pensioengerechtigden. Klik hier voor meer informatie.

Bijsparen

De mogelijkheid om vrijwillig extra geld te storten in de pensioenregeling.

Bijzonder partnerpensioen

Het partnerpensioen waarop de ex-partner na scheiding recht kan hebben. De ex-partner ontvangt van de pensioenuitvoerder een bewijs van deze aanspraak. Klik hier voor meer informatie.

Bijzonder weduwen- en weduwnaarspensioen

Het partnerpensioen waarop de ex-partner na scheiding recht kan hebben. De ex-partner ontvangt van de pensioenuitvoerder een bewijs van deze aanspraak. Klik hier voor meer informatie.

Buitenland

Als je in het buitenland hebt gewoond of van plan bent in het buitenland te gaan wonen, kan dat gevolgen hebben voor je pensioen. Klik hier voor meer informatie.

Burgerlijke staat

De AOW-uitkering die je krijgt is afhankelijk van je leefsituatie. Klik hier voor meer informatie. In je pensioenregeling mag bij het ouderdomspensioen geen onderscheid gemaakt worden naar burgerlijke staat. Bij het partnersioen mag dit wel. Wordt in de pensioenregeling het partnerpensioen opgebouwd dan heb jij, ongeacht je burgerlijke staat, het recht dit partnerpensioen op de pensioendatum in te ruilen voor een hoger of eerder ingaand ouderdomspensioen. Klik hier voor meer informatie.

Cafetariasysteem

Pensioensysteem waarbij je diverse keuzes hebt in pensioenvormen en pensioenhoogtes. Je kunt bijvoorbeeld op voorhand kiezen voor een hoger nabestaandenpensioen of een hoger arbeidsongeschiktheidspensioen.

Carrièresprong

Een grote verhoging van het salaris door wisseling van functie of baan.

Combinatieregeling

In een combinatieregeling is er een mix van twee pensioensystemen. Tot een bepaald salarisniveau bouw je pensioen op volgens een eindloon- of middelloonsysteem en daarboven geldt een beschikbarepremieregeling. Ook zijn er combinatieregelingen waarin je over de hele pensioengrondslag deels opbouwt volgens een eindloon- of middelloonsysteem en deels volgens een beschikbarepremieregeling.

Commissie Gelijke Behandeling

De commissie beoordeelt of sprake is van verboden onderscheid. Als het gaat om pensioen kan het bijvoorbeeld zijn dat je het niet eens bent met de korting op het nabestaandenpensioen, omdat je partner 10 jaar jonger is dan jij. Of de pensioenregeling maakt onderscheid tussen functies, maar via de achterdeur is dat een onderscheid tussen mannen en vrouwen. Bijvoorbeeld als in een bedrijf de administratief medewerkers uitgesloten worden van deelname aan de regeling, terwijl dit toevallig allemaal vrouwen zijn. Klik hier voor meer informatie.

Conversie

Een methode waarbij een of meer pensioensoorten worden omgezet in een andere pensioensoort. Je kunt er bijvoorbeeld mee te maken krijgen bij scheiding. Je kunt bij echtscheiding overeenkomen dat de pensioenen die aan je ex-partner toekomen (deel van het ouderdomspensioen en het bijzonder nabestaandenpensioen) worden omgezet in één eigen pensioen voor je ex-partner. Klik hier voor meer informatie.

Deelnemer

De werknemer die meedoet aan de pensioenregeling en voor wie pensioenrechten worden opgebouwd bij een pensioenfonds of levensverzekeringsmaatschappij.

Deelnemersraad

Orgaan binnen een pensioenfonds dat het bestuur van het fonds adviseert. Als 5% van alle (ex) deelnemers van het pensioenfonds daarom verzoekt, moet een deelnemersraad worden ingesteld. Het bestuur van het pensioenfonds kan ook vrijwillig een deelnemersraad instellen.

Deelnemingsjaren

Het aantal jaren dat je meedoet aan een pensioenregeling en dus pensioen opbouwt. Worden ook wel dienstjaren genoemd. Deelnemingsjaren kunnen onder bepaalde voorwaarden ook later worden ingekocht.

Deeltijdpensioen

Een vorm van (vervroegde) pensionering, waarbij je voor een gedeelte met pensioen gaat en voor een gedeelte blijft werken.

Deeltijdwerker

Je bent deeltijdwerker als je minder werkt dan de gebruikelijke arbeidstijd in de onderneming. Je mag als deeltijdwerker niet uitgesloten worden van deelname aan de pensioenregeling. Als je in deeltijd gaat werken binnen 10 jaar voorafgaande aan pensionering, mag de pensioenopbouw worden voortgezet op basis van het vroegere, voltijdsalaris. Dit is echter niet verplicht.

Demotie

Verplaatsing van een hogere functie naar een lagere, met verlaging van het salaris (het omgekeerde van promotie). Als demotie plaatsvindt in de 10 jaar voorafgaande aan pensionering, mag je pensioenopbouw worden voortgezet op basis van het vroegere, hoge salaris. Dit is echter niet verplicht.

Detacheringsverklaring

Werknemers die tijdelijk in het buitenland werken hebben een detacheringsverklaring nodig om er voor te zorgen dat ze in Nederland sociaal verzekerd zijn. Op die manier hoeven ze geen premies af te dragen in het land waar ze werken.

Dienstjaar

Het aantal jaren dat je meedoet aan een pensioenregeling en dus pensioen opbouwt. Worden ook wel deelnemingsjaren genoemd. Dienstjaren kunnen onder bepaalde voorwaarden ook later worden ingekocht.

Discriminatie

In pensioenregelingen mag in principe geen onderscheid worden gemaakt op grond van geslacht, burgerlijke staat, seksuele geaardheid, ras of nationaliteit, aard of duur van het dienstverband, leeftijd, handicap of chronische ziekte. Wel zijn er enkele wettelijke uitzonderingen op het verbod om onderscheid te maken. Ook kan bij sommige discriminatiegronden het onderscheid objectief worden gerechtvaardigd.

Doorsneepremie

Een premie die voor een bepaalde groep uniform is vastgesteld zonder rekening te houden met individuele verschillen in leeftijd, burgerlijke staat of geslacht.

Eindloonregeling

Pensioenregeling waarin de hoogte van je pensioen is afgeleid van het salaris dat je direct voorafgaand aan de pensioendatum verdient. Bij iedere salarisverhoging wordt het pensioen dat je al hebt opgebouwd aangepast aan het nieuwe salarisniveau. Meer informatie over de eindloonregeling vind je op de pagina over verschillende pensioenregelingen.

Ex-echtgenoot

Als ex-echtgenoot kun je na overlijden van je vroegere echtgenoot recht hebben op een nabestaandenpensioen. Als je vroegere echtgenoot met pensioen gaat kun je recht hebben op een deel van zijn ouderdomspensioen. Meer over pensioen na echtscheiding. Meer over pensioen na overlijden.

Ex-partner

Als ex-partner kun je na overlijden van je vroegere partner recht hebben op een partnerpensioen. Meer over pensioen na echtscheiding. Meer over pensioen na overlijden.

Excedentregeling

Een aanvullende pensioenregeling waarmee pensioen opgebouwd kan worden boven het salarismaximum dat in de gewone pensioenregeling geldt.