Meepraten over pensioen

Uw pensioen is een onderdeel van uw arbeidsvoorwaarden. Hoe kunt u als deelnemer meepraten over uw pensioenregeling? Er is onderscheid tussen invloed op de inhoud van de pensioenregeling en invloed op de uitvoering van de pensioenregeling.

Ontwikkelingen
In februari 2015 is een wetsvoorstel ingediend waarbij de OR wettelijk instemmingsrecht zal krijgen bij het wijzigen van een pensioenregeling. Hierbij maakt het niet meer uit of de pensioenuitvoerder een pensioenfonds is, een verzekeraar of een premiepensioeninstelling. Zijn er al afspraken zijn gemaakt in een cao over de pensioenen? Dan heeft de OR geen instemmingsrecht. De OR heeft ook geen instemmingsrecht ten aanzien van de keuze van de pensioenuitvoerder, omdat de werkgever daarvoor verantwoordelijk is. Is het een buitenlandse pensioenuitvoerder? Dan heeft de OR wel instemmingsrecht, omdat het overbrengen van de pensioenregeling naar een buitenlandse pensioenuitvoerder ook gevolgen kan hebben voor het pensioen. Op 7 juni 2016 is bekend gemaakt dat het wetsvoorstel is aangenomen. Het wetsvoorstel is nog niet in werking getreden. 

Inhoud van de pensioenregeling
De inhoud van de pensioenregeling komt tot stand in overleg tussen werkgever en werknemers. In principe wordt de pensioenregeling formeel afgesproken tussen de werkgever en de werknemers. In de praktijk sluiten meestal vertegenwoordigers van werknemers en werkgevers samen een pensioenregeling op. Ook kan de werkgever een pensioenregeling afsluiten.

In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij grotere bedrijven, zijn de vakbonden ook betrokken bij de inhoud van de pensioenregeling. Als de pensioenregeling niet bij cao geregeld is, is de rol van de ondernemingsraad (OR) van belang. Via de OR kunnen deelnemers invloed uitoefenen op de inhoud van de pensioenregeling. De invloed van de ondernemingsraad hangt af van de manier waarop de pensioenregeling is afgesproken.

Als er een ondernemingspensioenfonds is, heeft de OR wettelijk nu nog geen invloed. Het komt dan vaak voor dat in de statuten of het uitvoeringsreglement van het fonds is vastgelegd dat de OR invloed heeft.

Wanneer de pensioenregeling wordt uitgevoerd door een verzekeringsmaatschappij, heeft de OR een belangrijke rol. De werkgever kan de pensioenregeling niet wijzigen of intrekken zonder instemming van de OR. Op de website van de Rijksoverheid staat meer informatie over de rol van de OR.

Geldt er een pensioenregeling voor een hele bedrijfstak? Dan zitten de werkgeversorganisaties en de vakbonden aan de onderhandelingstafel. Tijdens CAO-onderhandelingen bijvoorbeeld. De OR heeft in dit geval geen rol bij de wijziging van de pensioenregeling.

Uitvoering van de pensioenregeling
Zodra er een pensioenovereenkomst is afgesproken, legt de pensioenuitvoerder deze in het pensioenreglement vast en gaat hij over tot de uitvoering ervan. Het pensioengeld wordt buiten de onderneming ondergebracht, bijvoorbeeld bij een bedrijfstakpensioenfonds, ondernemingspensioenfonds, een premiepensioeninstelling of een levensverzekeraar.

Invloed op de uitvoering
Bij een pensioenfonds kunt u als deelnemer of gepensioneerde een stem hebben bij de uitvoering van de regeling. Bijvoorbeeld als lid van het bestuur van het pensioenfonds, als lid van de deelnemersraad of als lid van het verantwoordingsorgaan of het belanghebbendenorgaan. Bij verzekerde regelingen is de invloed van deelnemers en gepensioneerden geringer.

Bestuur van het pensioenfonds
Bij een pensioenfonds is het bestuur van het fonds verantwoordelijk voor de uitvoering van de pensioenregeling. Het bestuur moet aan eisen voldoen. Zo moet het deskundig zijn en is het wettelijk verplicht rekening te houden met de belangen van alle betrokkenen. Er is een code Pensioenfondsen opgesteld met daarin de eisen die worden gesteld aan het bestuur van een pensioenfonds. Het kan volgens verschillende modellen worden vormgegeven. Voor welk bestuursmodel bij uw pensioenfonds is gekozen kunt u meestal vinden op de website van uw pensioenfonds.

Afhankelijk van het gekozen bestuursmodel is de medezeggenschap geregeld via een verantwoordingsorgaan of een belanghebbendenorgaan. Ook is het mogelijk dat het bestuur is samengesteld uit (vertegenwoordigers van) werkgevers, werknemers en pensioengerechtigden.

Het pensioenfondsbestuur is verantwoordelijk voor een goede uitvoering van de pensioenregeling en moet deskundig zijn om die taak uit te voeren. De Nederlandsche Bank ziet hierop toe.